IRC en ORC Club, een technische vergelijking

U kunt zelf kiezen tussen IRC en ORC bij het aanvragen van uw meetbrief. De conclusie over welke formule nu de beste is heeft al veel stof doen opwaaien en laat ik hierbij graag aan U als deelnemer over. Om de keuze te vergemakkelijken worden hier de technische overeenkomsten en verschillen nader toegelicht.

Doel van de formules
Beide systemen zijn in het leven geroepen om een betaalbaar handicap systeem voor cruiser/racers op te zetten.
Van oorsprong kunnen de eigenaren bij beide formules zelf de meting verrichten, maar voor het ORC Club heeft Nederland besloten dit met behulp van gekwalificeerde meters te doen. Voor IRC kan je je boot laten meten, U kunt dan een  zogenaamd ‘endorsed’ certificaat krijgen, wat in de meeste gevallen een iets gunstiger rating oplevert en voor sommige belangrijke wedstrijden zelfs verplicht is.

De werking van de IRC formule
De IRC formule is een traditionele meetformule, gebaseerd op hetzelfde principe als de IOR en de NKK. De meetgegevens die de eigenaar aanlevert worden gecontroleerd en rechtstreeks in de formule gevoerd. Hieruit komt 1 getal het TCF.

De exacte formule is geheim, maar in principe werkt het als volgt: De basis snelheid van de boot wordt berekend uit de rompsnelheid, en is dus afhankelijk van de waterlijnlengte en het romptype. Deze basissnelheid wordt vervolgens gecorrigeerd voor zeiloppervlak, gewicht en de overige gegevens die je op het meetformulier staan en uiteindelijk rolt er de TCF uit. Het TCF stelt een fictieve gemiddelde snelheid voor, boten met hetzelfde TCF zijn gemiddeld even snel.

De werking van de ORC Club formule
De ORC Club formule werkt met een VPP.  In het VPP worden ook weer de meetgegevens ingevoerd, maar daarna werkt het anders:

Het VPP is een formule die aan de hand van de meetgegevens per windhoek en windsnelheid de bootsnelheid uitrekent. Deze formule wordt net zo lang herhaalt tot voor 7 verschillende windsnelheden voor elke hoek tussen aan de wind en voor de wind de bootsnelheid bekend is. Al deze snelheden worden gecombineerd in het GPH wat net als het TCF de gemiddelde (gewogen) bootsnelheid voorstelt.  De gemiddelde snelheid bij ORC Club is in tegenstelling tot de IRC een reëel getal. Het aantal seconden per uur (3600) gedeeld door de GPH is de gemiddelde snelheid van een boot in knopen.

Hoewel de ORC Club formule heel wetenschappelijk is, zitten er toch nog wat onnauwkeurigheden in, zo is bijvoorbeeld de invloed van golfslag zeer moeilijk te berekenen.

De overeenkomsten
Bevoordeling van de doelgroep
Zoals al eerder vermeld zijn is de doelgroep voor beide formules de productie cruiser/racers. Het blijkt dat zowel IRC als ORC Club dit type als basis voor de berekeningen gebruiken, denk hierbij aan de sportieve lijn van Dehler, Beneteau en X-Yachts.  Voor deze gaan de TCF van de IRC en de GPH van het ORC vrij gelijk op en er zijn dan ook diverse onofficiële formules om de één in de ander om te rekenen.

Hoe verder een boot van de doelgroep af zit hoe relatief zwaarder een rating wordt, een lichte boot met veel zeil als een Mumm 30 moet beter gezeild worden om hetzelfde resultaat te halen als b.v. een First 34.7, hiermee probeert men het wedstrijdzeilen aantrekkelijk te houden voor een grote groep zeilers. Voor boten die qua prestaties onder het gemiddelde presteren, zoals zware toerschepen of klassiekers is het nadeel vrij klein, voor hele snelle lichte schepen kan het nadeel snel oplopen en is het ook niet meer mogelijk de GPH en de TCF te vergelijken. Bij het IRC is het daarbij ook nog eens zo dat het nadeel voor lichte snelle schepen vanaf 45 voet langzaam verdwijnt tot vrijwel nihil bij maxi’s.

De meetgegevens
Beide systemen gebruiken veel dezelfde meetgegevens en basisformules. De waterlijn blijft één van de belangrijkste uitgangspunten, de meetpunten en penalty’s van de zeilen zijn vrijwel hetzelfde, en als je de topboten bekijkt zit er vrij weinig verschil tussen een IRC en een ORC topboot. Zo hebben beide tegenwoordig een vrij rechthoekige spiegel, die het verschil in gemeten waterlijn en die onder helling maximaliseert.

De verschillen
Er zijn 2 belangrijke technische verschillen tussen de systemen, de invloed van de stabiliteit en het triple number systeem.

De invloed van de stabiliteit
In het IRC wordt het zwaartepunt vrijwel niet meegenomen in de handicap. IRC gaat er van uit dat de boot zo stabiel mogelijk is, en houdt alleen een klein beetje rekening met het kieltype. Een bulbkiel wordt geacht stabieler te zijn dan een vinkiel.  Het standpunt van de IRC is dat cruiser/racers zo stabiel mogelijk moeten zijn en wil dat bevorderen, terwijl de ORC vindt dat teak dekken, radars in de mast etc. ook belangrijk voor de doelgroep zijn en wil dat dus wel meenemen.

De invloed van Triple number
Het tweede verschil is de triple number berekening van het ORC. Bij een “single handicap” is het de zaak de boot zo goed mogelijk af te stemmen op de te verwachten omstandigheden en vaargebieden van het schip, bij ‘triple number’ zijn de omstandigheden minder van belang. Wordt de triple number bij uw club niet gebruikt, dan geld hiervoor hetzelfde als IRC.

Overstappen van de ORC naar de IRC
In principe hoeft u natuurlijk niet meer te doen dan de IRC formulieren in te vullen en op te sturen. Om in het IRC zo gunstig mogelijk voor de dag te komen zijn hier een paar basis tips, gebaseerd op de boven geconstateerde bevindingen:

Geef alles duidelijk door bij de meting
U bent uw eigen meter in IRC, wijkt uw boot af van de standaard versie geef dat dan duidelijk door aan het meetbureau. IRC geeft vergoeding voor extra toer elementen als een oven of een rolfok, maar als die niet opgegeven worden tellen ze dus ook niet mee. In dat geval gaat men er automatisch van uit dat de boot standaard is. Bij twijfel of in het geval van een one off, kunt u foto’s meesturen van de inrichting en uitrusting.  Men mag een paar proefmeetbrieven per jaar aanvragen. Als u wat gaat veranderen vraag dan eerst een proefmeetbrief aan zodat U weet wat dat voor de handicap gaat betekenen. Als u vorig jaar al een paar IRC wedstrijden gevaren heeft, bereken deze dan opnieuw met de proefmeetbrief, is er geen verandering in de uitslagen dan moet er ergens anders gezocht worden.

Maximaliseer de stabiliteit
Stabiliteit wordt niet meegeteld in IRC en alles wat U hier wint is dus gratis in de handicap, binnenballast verhuist u naar de kiel, niet noodzakelijk gewicht haalt u uit de mast enzovoort. Nog een stap verder is een lichter mastprofiel en een aangepaste kiel.

Optimaliseer voor uw omstandigheden
Maak een lijst van de omstandigheden die u vorig jaar bij de wedstrijden en welke u verwacht bij de wedstrijden aanstaand jaar. Pas het schip aan op die omstandigheden. De genua 1 light die in ORC alleen in de lichtweer handicap meetelde kan heel zwaar meetellen in “single handicap” als hij het grootste deel van het jaar niet uit de zak komt. Vaart u veel lichtweer wedstrijden dan is een oversized spinnaker al snel voordelig onder IRC, vraag uw zeilmaker over de afmetingen.